\seclit{Jesaja}{Debel}{E{\'e}n naam, een veelzijdig boek: Jesaja te midden van de profetische literatuur, Ezra september 2014}
Jesaja wordt veel gebruikt, is erg gevarieerd, maar is ook erg complex. Verschillende passages weerspiegelen een andere historische context.

Vanaf de 19\e eeuw wordt het boek in twee{\"e}n opgedeeld (1-39, 40-66). Duhm (eind 19\e eeuw) breekt het tweede deel verder op (40-55, 56-66). De delen worden toegeschreven aan profeten van voor, tijdens en na de ballingschap. Verder zou Proto-Jesaja in zessen opgedeeld moeten worden en zouden de liederen van de lijdende dienaar in Deutero-Jesaja ooit een apart boek hebben gevormd. In de 20\e eeuw werd opgemerkt dat sommige thema's door het hele boek terugkomen. Er is dus geen sprake van simpel knip-en-plak werk: oude teksten werden creatief ge{\"i}ntegreerd en nieuwe teksten aangepast aan de oude.

De eerste Jesaja was actief in de 8\e eeuw v.o.j. in het zuidrijk en waarschuwde dat het noordrijk en Aram-Damascus ten val zou komen door toedoen van Assyri{\"e}. In 28-32 wordt dit aangehaald als waarschuwing voor Jeruzalem. Jesajas aanklacht van onrecht en zijn onheilspellend toekomstbeeld sluit aan bij andere profeten uit die tijd.

\medskip
\emph{Deze samenvatting is niet compleet.}

